قلعه رودخان (به همراه تصاویر)

۷ بهمن ۱۳۹۴ ۱۲:۴۸:۱۱ ب.ظ

قلعه رودخان یا دژ رودخان در 20 کیلومتری جنوب غربی شهرستان فومن در استان گیلان واقع شده است . این قلعه دارای مساحتی به اندازه 2.6 هکتار و دیواری به طول 1500 متر است که در آن 65 برج قرار گرفته است . بسیاری از کارشناسان قدمت این قلعه را به دوران ساسانیان و حمله اعراب به ایران نسبت می دهند . همچنین این قلعه در دوره سلجوقیان بازسازی شده است و برای مبارزه های اسماعیلیان مورد استفاده قرار می گرفته است .

این قلعه همه ساله مورد بازدید بسیاری از گردشگران ایرانی و خارجی قرار می گیرد و براي رسيدن به قلعه بعد از عبور از شهر فومن و گذشتن از روستاهاي گشت، كردمحله، سياه كش، شمس تالان، گوران پس، هولس كام، سيدآباد و قلعه رودخان به روستاي حيدرآلات مي رسيم كه از اين روستا تا محل قلعه حدود ۵ كيلومتر فاصله است. تردد با وسیله نقلیه هم تا 1.5 کیلومتری قلعه ممکن است و پس از آن باید پیاده ادامه مسیر را طی کنید و در بین راه هم از طبیعت زیبای منطقه و درختان کهن سال شگفت زده خواهید شد .

بر روی کتیبه سردر ورودی این قلعه که در موزه رشت نگه داری می شود نوشته شده که این قلعه در سال 918 تا 921 برای سلطان حسام الدین بازسازی شده است .حسام الدین اولین قدرت منطقه ای بود که از اطاعت صفویان سرباز زد و قلعه رودخانرا باز سازی کردتا از آنجا به مبارزه بپردازد ولی موفق نشد و نهایتا به دربند گریخته و در آنجا دستگیر و در تبریز اعدام شد .

مهمترین نکته در مورد این قلعه این است که هرگز توسط دشمن فتح نشده و کسی نتوانسته به آن نفوذ کند .در یک تقسیم بندی کلی این قلعه از دو قسمت قورخانه (جایی که سربازان در آن زندگی می کنند و به فعالیت نظامی مشغول می شوند) و ارگ (حرمسرای حاکم و محل زندگی او) تشکیل شده است . همچنین درقسمت شرقی این بنا قراول خانه ها قرار دارند . در گودترین قسمت قلعه هم چشمه ای وجود دارد که آن را از آب بی نیاز می کند و از مهمترین امتیازات این قلعه به شمارمی آید .همچنین زندان,در اضطراری ورودیها و حمام هم در قسمت شرقی قرار دارند .

در بخش غربی هم 12 ورودی ,آب انبار و چند واحد مسکونی وجوددارد که توسط برج ها احاطه شده اند . در خود این برج ها هم محل های متعددی برای تیر اندازی و ریختن مواد مذاب تعبیه شده است .

 

همان طور که بسیاری از کارشناسان و بازدید کنندگان این قلعه هم اظهار می کنند این دژ دارای عظمت خاصی است که دلیل آن هم انتخاب مکان مناسب، بهره گیری از مصالح مقاوم استفاده از شیوه های مختلف معماری باستانی و ایجاد اشکال متنوع هندسی می باشد . این بنا به وسیله آجر و سنگ ساخته شده و با ترکیبی از ساروج و گچ به دژی مستحکم تبدیل شده که دیوارهای آن از 3 تا 10 متر متغییر هستند .

 

 

در سال 1830 یک لهستانی به نام آلكساندر شودزكو خچكو برای اولین بار هنگام تحقیق در گیلان متوجه این قلعه شد وی در باره این قلعه می نویسد :

"دژي است بر بالاي كوهي در قسمت علياي رودخانه اي به همين نام، بام آن سنگي است و طرفين ورودي داراي دو برج دفاعي مستحكم است و بر كتيبه سردر ورودي آن حك شده است كه اين قلعه براي نخستين بار در سال ۹۱۸ تا ۹۲۱ هـ.ق براي سلطان حسام الدين اميردباج بن امير علاءالدين اسحق تجديد بنا شده است . "