وظایف سرپرست در یک برنامه‌ کوهنوردی

۷ بهمن ۱۳۹۴ ۱۲:۳۹:۲۵ ب.ظ

وظایف سرپرست در اجرای یک برنامه‌ کوه‌نوردی
مهم‌ترین مسئولیت در یک گروه کوه‌نوردی سرپرستی است. اهمیت نقش و جایگاه آن وقتی برای ما روشن‌تر می شود که بدانیم تمام تصمیم‌های اصلی و مهم بوسیله‌ی سرپرست یا تایید او انجام می شود و سلامتی و جان افراد گروه در گروی این تصمیمات است. با این اوصاف مشخص است هر فردی نمی‌تواند سرپرست یک برنامه‌ کوه‌نوردی باشد. یک سرپرست مانند مدیر ارشد یک شرکت باید از شرایط ویژه‌ای برخوردار باشد که تجربه، دانش، توان (روحی و جسمی) و مسئولیت پذیری بخشی از آنها است. اما آنچه در این یادداشت به آن پرداخته می‌شود بیان شرایط احراز مسئولیت سرپرستی نیست، بلکه به شرح وظایف یک سرپرست در زمان‌های، قبل، حین و بعد از اجرای یک برنامه می‌پردازد.

 

سرپرست و وظایف او 
سرپرست هماهنگ كننده كارها است،‌ تقسیم كارها با اوست، تصمیم های لازم را با همفكری و مشورت افراد با تجربه میگیرد.

بعبارت دیگر سرپرست: یعنی كسی كه نقطه نظر افراد شركت كننده در برنامه را می گیرد و با جمع بندی و حسن انتخاب بهترین آنها را بر می گزیند و به اجرا درمی آورد . او منعكس كننده نكات و نظرات مثبت و رفع كننده مشكلات و نظرات منفی است . او نقاط قوت وافرادی قوی ومبتكر را برای بهتر شدن برنامه و اجرای آن بكار می گیرد. تقسیم كار می كند و نظارت، نه اینكه نظاره گر باشد . او در بطن قرار دارد قویها را به كمك ضعیفها می گیرد و ماشین و موتور تیم را با درایت و تیز هوشی براه می اندازد و در حین حركت هم اگر با مشكلی برخورد نماید با كمك دیگر اعضاء صاحبنظر به رفع مسائل می پردازد .

او با دیگر افراد گروه جدائی ندارد بلكه همگی باید پیكره ای استوار تشكیل دهند تا قویتر و مطمئن تر و با درصد خطرات كمتر به پیروزی برسند . نباید شكافی ایجاد شود و اگر پیش آمد باید به رفع آن كوشید و مركزیت را بكار گرفت و جلسه ای تشكیل داد و موضوع را مطرح و مورد بررسی قرار داد .

هرچه شناخت سرپرست از وظایف خود و اهتمام برای انجام آنها بیشتر باشد، در زمان اجرای برنامه، با چالش‌های کمتری روبرو خواهد شد و اعضای گروه لذت بیشتری از آن برنامه خواهند برد.

آنچه در ادامه می‌آید، لیست های طبقه بندی شده بر اساس وظایف پنج‌گانه یک سرپرست به عنوان مدیر یک برنامه‌ی کوه‌نوردی است.

رعایت تمامی نکات لیست ها بستگی به اندازه و نوع برنامه دارد و ممکن است برخی از آنها لزومی به اجرا نداشته باشد. از سوی دیگر ممکن است مواردی وجود داشته باشد که در این لیست ها پیش بینی نشده است و برای یک برنامه بزرگ‌تر لازم است که در نظر گرفته شود. عواملی که در ابعاد یک برنامه می توانند نقش داشته باشند عبارت است از : مدت اجرای برنامه، فصل اجرا، دشواری و سختی مسیر، درون مرزی یا برون مرزی بودن، تعداد شرکت‌کنندگان و ... است.

برخی از بندهای این لیستها را می‌توان مفصل‌تر کرد. مثلا برای هر یک از مسئولین گروه شرح وظایف دقیقی در جدول جداگانه تنظیم کرد.

لیست های وظایف پنج‌گانه‌ی سرپرستی برای برگزاری یک برنامه کوه‌نوردی یا مشابه آن:
a. برنامه ریزی

1. تعیین هدف :
فتح قله ـ تمرین بالا بردن آمادگی جسمانی ـ تمرین شناسایی آمادگی نفرات یا انتخابی ـ هم هوایی ـ تفریحی و گلگشت ـ گشایش مسیر ـ شناسایی منطقه، تهیه گزارش و نقشه برداری ـ اکتشاف (مثلا غار) ـ راهنمایی گروه‌های دیگر مثل مستند سازان، جانور شناسان، گیاه شناسان و ... ـ همایش و بزرگداشت ـ ترکیبی از چند مورد

2. طراحی و برنامه ریزی شامل:
تهیه و تکمیل پرسشنامه اطلاعات شخصی و پزشکی
انتخاب نفرات و انتخاب برنامه

3. شناسایی منطقه :
مطالعه و تحقیق جغرافیای منطقه ـ نوع آب و هوا ـ مسیرهای دسترسی ـ شهرها و روستاهای اطراف ـ زبان و گویش ـ آشنایی با آداب و رسوم بومیان

4. پیش بینی مدت زمان اجرای برنامه

5. تهیه دعوت نامه و خبرنامه بر اساس نمونه و تحویل آن در زمان مناسب به دعوت شدگان

دریافت رسید دعوت نامه از دعوت شدگان

6. تعیین نوع وسیله‌ی نقلیه

7. برگزاری برنامه (های) تمرینی در صورت لزوم

8. برگزاری جلسه (های) هماهنگی

9. تخمین هزینه ها و اخذ پیش پرداخت‌ها

10. تعیین مکان و زمان استراحت و چادرگاه‌ها

11.چک کردن لوازم کوهنوردی و سایر تجهیزات تیم
b. سازماندهی

1. ترسیم ساختار بر اساس نوع برنامه

2. گروه بندی و تقسیم تجهیزات گروهی

c. نیروی انسانی

1. تعیین مسئولیت‌های گروه بر پایه‌ی نوع برنامه مانند:
سرپرست ـ کارشناس فنی ـ راهنمای محلی ـ جلو دار ـ عقب دار ـ میان دار ـ عکاس ـ فیلمبردار ـ گزارش نویس ـ پزشک یا امدادگر ـ مسئول بهداشت و حفاظت محیط زیست ـ نیروی پشتیبان ـ تدارکات ـ مالی ـ کنترل کننده تجهیزات انفرادی و گروهی ـ ...

2. تهیه‌ی شرح مسئولیت، شرح وظایف، شرایط احراز(مدارک و تجربه)

3. انتخاب صحیح مسئولین گروه با عنایت به شرح مسئولیت، شرح وظایف، شرایط احراز
d. رهبری

1. برخورد مناسب با افراد, حفظ روحیه و حالت چهره و تشویق افراد

2. قوی کردن ارتباط خود با افراد گروه

3. مسیریابی بر اساس فنون آن

4. آگاهی دادن وضعیت برنامه به دوستان و والدین

5. اطلاع از وضعیت روحی و جسمی افراد در طول برنامه و اطلاع از اجناس و مواد خوراکی کوله افراد
e. کنترل

1.بررسی پیش بینی وضعیت آب و هوا

2.بازبینی کوله ها قبل از اجرای برنامه

3.کنترل وسیله نقلیه و جاده

4.نظارت بر کار مسئولین گروه، دریافت و بررسی گزارش‌ها آنها

5.بررسی اوضاع روحی و جسمی نفرات

6.بررسی پرسشنامه اولیه پزشکی نفرات ـ بررسی پرسشنامه‌ی پزشکی روزانه افراد

7.ایجاد نظم و هماهنگی و کنترل ریتم حرکت گروه

8.بررسی اوضاع کوله ها حین برنامه

9.آگاهی از کل جریان برنامه

10.پیگیری وسایل فنی و عمومی, کنترل و عودت آنها

11.برگزاری جلسه پیشنهادات و انتقادات

12.پیگیری موارد مالی و تدارکات باقیمانده

13.ارائه گزارش با کروکی و نقشه و یا پیگیری از گزارش نویس