سبلان

۶ بهمن ۱۳۹۴ ۰۷:۲۸:۲۳ ب.ظ

قله سبلان که به زبان آذری ساوالان نامیده می شود پس از قله دماوند و علم کوه سومین قله بلند ایران است . ارتفاع این کوه مرتفع به 4811 متر می رسد و در 35 کیلومتری غرب شهرستان اردبیل و 25 کیلومتری جنوب شرقی شهرستان مشگین شهر قرار دارد . همچنین این کوه یک آتشفشان خاموش است و بع دلیل چشمه های آب گرم فراوان طبیعت فوق العاده زیبا و پیست اسکی آلوارس بسیار مورد توجه گردشگران و مخصوصا کوهنوردان قرار می گیرد . برخی کوه سبلان را محل بعثت پیامبر ایران باستان,زرتشت می دانند و در برخی از کتب به پایین آمدن زرتشت از کوه سبلان اشاره شده است از این جهت این کوه را مکانی مقدس می دانند و مردم محلی به نام آن قسم یاد می کنند .

کوهستان سبلان به طور کلی سه قله معروف دارد، بزرگترین قله آن به سلطان مشهور است و دو قله دیگر آن بههرم و کسری مشهورند. کوه سبلان از مجموعه‌ای از ارتفاعات متعدد تشکیل شده که به موازات ارسباران ولی کمی در شرق آن کشیده شده‌است. امتداد آن شرقی–غربی است و از شرق و شمال و جنوب کوهی به نام قوشه داغ آنرا به رشته کوه ارسباران متصل می‌کند. در جنوب آن کوه بزقوش، که از سمت جنوب غربی به کوهستان سهند مربوط است، کشیده شده‌است. تمام قله های این کوهستان در همه ایام سال پوشیده از برف و یخ هستند .

در قله سلطان و سمت غربی آن، سنگی به شکل عقاب قراردارد که در طول زمان به نماد سبلان تبدیل شده‌است.این قطعه سنگ به شکل عقابی است که نشسته و سر را به سوی شرق چرخانده‌است.

 

یکی از زیباترین و رویایی ترین قسمت های این کوه مخروطی شکل قله آن است که در آن دریاچه کوچکی قرار دارد که در فصل زمستان همواره به حالت یخ زده است .

 

 وجه تسمیه

سبلان در میان ترک زبانان محلی ایران "ساوالان" خوانده می شود، که در طول تاریخ با توجه به تغییر مذاهب حاکمه، معانی مختلف و گاه متضادی به آن نسبت داده شده است که ردیابی این تغییرات با توجه به مقاصد سیاسی پشت پرده ی حکومت های پیشین و معدوم نمودن مدارک و مستندات توسط اعراب، کار پیچیده ای است. به عنوان مثال با توجه به اینکه واژه ی ساو چگونه معنا شود ساوالان می تواند میدان وحی، وحی گیرنده یا باج گیرنده معنی شود، که با توجه به دیگر ترکیبات واژه ی ساو در ترکی مثل ساوجی به معنای پیامبر و عقاید عشایر و بومیان منطقه، معنای "میدان وحی" برای ساوالان منطقی به نظر می رسد. همچنین اصطلاح ((سولطان ساوالان)) که در بین بومیان منطقه در هنگام قسم به این کوه به کار می رود موید بار مذهبی آن است .
اما روایت دیگر، مربوط به معنای تالشی و گیلکی سَوَلون است. در زبان گیلکی "سَه" یعنی بالا، "وَ" یعنی برف و "لون" یعنی لانه. بنابراین سَوَلون را می توان "آشیانه بلند برف" دانست.

شرایط آب و هوایی : 

در ماههای ابتدایی سال تا اوایل خرداد این منطقه مواجه دارای هوای طوفانی است از خرداد تا اواخر شهریور هوا دارای ثبات بیشتری میگردد ولی اکثر بعد از ظهرها هوا ابری و بارانی می باشد مخصوصا در ارتفاعات .و در فصل های پاییز و زمستان هم بارش های سنگین برف این قله را کاملا سفید پوش می کند .

مسیرهای صعود به سبلان : 

 

مسیر شمال شرقی (پناهگاه سبلان) : 

رایج ترین مسیر برای صعود به کوه ساوالان، مسیر شمال شرقی یا پناهگاه سبلان است. این مسیر برای کوهنوردانی که اولین صعودشان بوده و راهنماهم ندارند بهترین مسیر می باشد. چون وجود راه اتومبیل رو تا پناهگاه سبب شده اغلب کوهنوردان ناآشنا به محل، به راحتی خود را به پناهگاه برسانند و ارتفاع آن در حدود 3700 متر است و ازطرف دیگر مسیر پناهگاه تا قله کاملا پاکوب بوده و مشخص است و در بیشتر قسمت های مسیر پرچم های راهنماهم وجود دارد. برای صعود به قله از طریق یال شرقی با بعد از پناهگاه با عبور از شیب های تند سنگلاخی ارتفاع گرفته در حدود 4700 متری از شیب کلی آن کاسته شده و در محل موسوم به سنگ محراب با شیبی ملایم به دهانه آتشفشان و دریاچه زیبا و با شکوه آن می رسید که قله سبلان محسوب می شود.

مسیر دیگر برای رسیدن به پناهگان سبلان که زیباتر و خلوت تر از مسیر شابیل است. برای صعود به پناهگاه از این مسیر باید قوتورسویی را به عنوان مبدا حرکت انتخاب کرد. قوتورسویی آبگرم بسیار جالب و کم نظیری است که در نزدیکی شابیل قراردارد. قبل از رسیدن به خود قوتورسویی و وقتی جاده به طرف شمال پیچیده و از سبلان دور می شود، باید از اتومبیل پیاده شده و وارد دره قوتور سویی شده و در مسیر جنوب و به طرف سبلان حرکت کرد. این دره بسیار زیبا بوده وعلاوه بر سرسبزی دارای آبشاری جالب نیز می باشد .چشمه گوگرد داری هم با آبدهی  بالا درون دره وجود دارد که برخلاف قوتورسویی آب آن سردبوده و در نوع خود جالب است. پس ازحدود نیم ساعت پیاده روی در داخل دره به چشمه کوچکی خواهید رسید که در طرف راست رودخانه قرار دارد. دراین نقطه باید درجهت غرب از دره خارج شوید و از چند سربالایی بالا رفته و بطرف چپ قله حرکت کنید تا پناهگاه رویت شود. این مسیرهم ازقوتورسویی تا پناهگاه نیاز به حدود چهارالی پنج ساعت پیاده روی خواهد داشت . از پناهگاه تا قله بسته به سرعت حرکت چهار الی پنج ساعت کوهپیمایی نیاز خواهد بود.

 

مسیر جبهه جنوبی : 

 

پیست اسکی آلوارس مبدا صعود از جبهه جنوبی می باشد. پیست اسکی آلوارس از سرعین حدود 30 کیلومتر فاصله دارد و راه آن آسفالت می باشد. قبل از رسیدن به پیست اسکی تقریبا 200 الی 300 متر مانده به پیست اسکی الوارس در سمت چپ راه شوسه عشایر به چشم می خورد،  که در امتداد کوه بالا رفته.  مسیر را می توان با ماشین شاسی بلند در حدود 20 دقیقه تا محل چای گوزی که اولین چادر عشایرنشین موجود در مسیر که به علی اوباسی شناخته می شود و در این محل قرار دارد طی کرد. و پیاده حدودا 2 ساعت زمان می برد.  البته در مسیر جبهه جنوبی هیچ پناهگاه یا جان پناهی وجود ندارد و بایستی برنامه صعود طوری تنظیم شود که بتوان در کنار چادرهای عشایر شب را سپری کرد. از کنار چای گوزی مسیر اصلی صعود شروع می شود که دو مسیر جهت رسیدن به قله وجود دارد، که مسیر اول از منطقه قره مسجد می گذرد و بیشتر صعودها از این مسیر می باشد و تا قله بسته به سرعت حرکت 5 الی 6 ساعت کوه پیمایی نیاز خواهد بود.

جبهه جنوبی سخت‌ترین راه صعود به این قله می‌باشد که از سنگ‌های بزرگ تشکیل شده‌است.

 

جبهه غربی : 

 

رضوان دره، این مسیر بسیار فوق العاده زیبا است و برای رسیدن به رضوان دره باید ازروستای کوهستانی موییل گذشته و درجاده زمین گرمایی ادامه مسیرداد. درمسیر باید از کنار قوردلی گول عبورکرد. این منطقه یکی اززیباترین مناطق اطراف سبلان می باشد. در جنوب این  برکه زیبا قلل هرم و کسری قرار دارند و در روبرو قله سلطان، مغروروسترگ قدعلم کرده است. سپس دردره ای که بین کسری وهرم از یک طرف وارتفاعاتی که به قله سلطان منتهی می شوند، ازطرف دیگر قرار دارد ادامه مسیر می دهیم. این دره به هرم چال معروف است و ادامه آن به یخچال عظیم هرم منتهی می شود. برای رسیدن به جانپناه سبلان باید از جهت جنوب از این دره خارج شده و وارد دره دیگری شد موسوم به آیی یاتاقی . و ادامه مسیر به جانپناه ختم می شود.

 تصاویر بیشتر :